از بدبینی تا اختلال پارانوئید

اختلال شخصیت پارانویید جزو اختلالات بسیار پیچیده ی شخصیتی هست که دامنه ی گسترده ای رو شامل می شود. شاید خیلی افراد پارانوئید را مترادف با سوء ظن بدانند اما باید گفت پارانوئید به قدری گسترده است که پیش از این آن را بسیار نزدیک به اسکیزوفرنیا می دانستند. فرد دچار این بیماری گاه خود را فراتر از دیگران می داند و نسبت به قدرت وهمی خود بسیار فریفته و مغرور می گردد و در عین حال نسبت به اطرفیان خود گمان های بسیار بدی می برد. این افراد غالب اوقات تصور می کنند که تحت تعقیب اند یا اطرافیانشان با آن ها دشمنی دارند و برایشان نقشه می کشند. در حقیقت می توان گفت سوء ظن به همسر تنها یکی از علائم یا قسمت های این بیماری است که قرار است در این مقاله به آن پرداخته شود.

طیف مبتلایان به این بیماری از آغاز تا بروز بیماری

به ندرت می توان گفت فرد از ابتدا دچار عمیق ترین حالات بیماری است. افراد مبتلا، ممکن است در ابتدا تنها بدبینی داشته باشند. یعنی عادت کرده اند همیشه نیمه ی خالی لیوان را ببینند و نسبت به اطراف خود همیشه با دید منفی نگاه کنند. به مرور دچار نمونه ی حادتر این ماجرا می شوند یعنی نسبت به بدبینی های خود وسواس فکری هم پیدا می کنند.در این قسمت، نسبت به برخی رفتارها و واکنش‌های همسر خود به جنس مخالف، نوعی وسواس فکری پیدا می کنند که در پاره‌ای اوقات همراه با بدبینی به وی است. و در نهایت همین افراد که در حقیقت روزگاری جزو افراد بدبین یا وسواسی بودند؛ به تدریج مبتلا به اختلالات پارانوئیدال می‌شوند به این معنا که با کنار هم گذاشتن برخی پارامترهای خیالی به این نتیجه می‌رسند که همسرشان قطعا در حال خیانت به وی است و این فکر همچون خوره جسم و روح فرد را نابود می‌کند و اگر خوشبین باشیم که اتفاق ناگواری در این بین نیفتد، طلاق و جدایی بین زوجین مسالمت آمیز ترین اتفاق است.

علت ابتلا به این اختلال

در مورد چرایی ابتلا به این بیماری باید گفت هم دلایل ژنتیکی و هم ارثی مؤثر است( دقت کنید اگر شخصی دارای والدینی با این خصوصیات است احتمال ابتلا به این اختلال را خواهد داشت چون فرزندان الگوی رفتار را از والدینشان می آموزند). همان طور که گفته شد، خیلی از افرادی که استعداد ابتلا به بیماری های اسکیزوفرنی را دارند نیز مستعد ابتلا به این اختلال هستند. همین طور گفته شده مصرف برخی ازمواد، استرس و نگرانی و همچنین قرار گرفتن در شرایط سخت و پرفشار نیز از جمله عوامل بروز این بیماری است. افراد متعصب، افراد بدعنق و اهل دعوا و افراد تحریک پذیر مستعد ابتلا به این مشکل هستند. خیلی اوقات بدبینی و شک بین زوجین از علاقه و عشق زیاد به یکدیگر نشات می‌گیرد. خانم همسرش را تنها متعلق به خود می‌داند(حس مالکیت) و طبیعتا هر نوع رفتار خارج از منزل برایش سخت و غیر قابل هضم است. بتدریج این عشق و علاقه به نوعی احساس شکست از دیدگاه خودش تبدیل می‌شود و هر آن فکر می‌کند که زندگی اش در حال فروپاشی است. عدم شناخت کافی از همسر، اساس بدبینی و شک به وی است. وقتی مرد از همسر آینده‌اش تصویری دیگر را در ذهن می‌پرورانده با ورود به زندگی مشترک متوجه می‌شود که در انتخابش اشتباه کرده و این خود نوعی نفرت و انزجار را در وی نسبت به همسرش ایجاد می‌کند و طبیعتا این موضوع مهم‌ترین دلیل می‌شود برای پیدایش بهانه گیری‌ها و بدبینی‌های بیمار گونه.

لازم به ذکر است که ابتلا به این بیماری در آغاز بسیار پنهان و کم رنگ است اما به مرور با بها دادن به افکار، قدرت و قوت می گیرد و توهم های کم رنگ به صورت حقایق پررنگ نمود پیدا می کنند.

نشانه ها و سبک رفتاری این افراد

مبتلایان به این بیماری در بیشتر مواقع خشمگین هستند و نسبت به دیگران دشمنی دارند. آن ها به هر بهانه ای دعوا و مرافعه راه می اندازند و به بقیه به خصوص همسر خود سوءظن دارند. این افراد همیشه شاکی، دلخور و زودرنج اند و اگر با کسی بحث یا دعوایی کنند به سختی او را می بخشند یا کاملا کینه ی او را در دل خود نگه می دارند. این افراد تمایل زیادی دارند که از اعمال دیگران برداشت منفی کنند. گویا دیگران قصد تحقیر یا تهدید آن ها را داشته اند. افراد مبتلا به این اختلال تقریباً همیشه منتظر آن‌اند که دیگران به طریقی آن‌ها را استثمار کنند یا به آن‌ها ضرر برسانند. آن‌ها در بسیاری از اوقات بی هیچ توجیهی، در وفاداری یا صداقت دوستان و همکاران خود تردید می‌کنند. اغلب حسادت مرضی دارند و در وفاداری همسر یا شریک جنسی خود بی دلیل شک می‌کنند.ممکن است بد گمانی به حدی شدید شود که منجر به طلاق ,ضرب و جرح و حتی قتل شود.

با این افراد چگونه رفتار کنیم؟

سر و کار داشتن با افراد پارانویید بسیار مشکل است زیرا بسیار زودرنج هستند و رفتارشان معمولاً خصمانه‌است و از نظر احساسی بسیار بسته و نسبت به هر فعالیتی بی میل هستند.باید دقت کرد که هر نوع بدبینی و بدگمانی پارانویا نیست و نباید هرگونه شک و گمان و سوءظن را با پارانویا یکی دانست بنابراین تشخیص این بیماری را به عهده ی درمانگر خود بگذارید.

ابتدا خود را درک کنید و به خود حق دهید چون مشکل از شما نیست.

سعی نکنید رفتار آن ها را تغییر دهید، این کار تقریبا غیرممکن است.

سعی کنید ارتباطتان با بیمار را نزدیک تر کنید تا از شما راضی باشد، ولی هرگز سوءظن هایش صحه نگذارید و در این بحث ها اصلا شرکت نکنید.

هنگامی که بیمار سوءظن نسبت به همسرش پیداکرده، مواظب باشید تا از همسر او جانبداری نکنید، این کار باعث به وجود آمدن پیش فرض های جدید در او شده و ممکن است فکر کند شما با همسرش ارتباط دارید و به شما هم بدگمان شود.

هرچه اختلال پارانویید شدیدتر باشد، احتمال دست زدن به خشونت در این گونه بیماران بیشتر می شود. در این مواقع حتما از پزشک کمک بخواهید.

 هر چه سریعتر به یک روانپزشک و مشاور مراجعه کنید.

همسر خود رادر جریان کارهای روزمره قرار دهید.

سعی کنید انجام و اجرا امور منزل اعم از خرید و غیره را با همسر خود انجام دهید.

موضوع را از دریچه نگاه او ببینید بعد قضاوت کنید

گاهی اوقات با او صحبت کنید و حستان را نسبت به رفتارش به او گوشزد کنید.

از انجام کارهایی که خط قرمز او هست تا حد امکان بپرهیزید

برای ادامه این زندگی یا جدایی با توجه به شرایطی که در آن قرار دارید حتما با مشاور خود تصمیم بگیرید.

 

 

موفق باشید

هاجر یادگاری

هاجر یادگاری کارشناس ارشد مشاوره از دانشگاه الزهرا (س)

 

ارسال نظر

لطفا موارد ستاره دار حتما پر کنید

راهیار دات کام